Samenwerken in de praktijk

Klinkt goed, maar wat doet een vastgoedjurist dan?

Dirk knikt naar Arjen: “Dat lijkt me een mooie voor jou”. Arjen: “Ons werk ondersteunt de kern van KlokGroep. Dat begint vaak al bij de aankoop van grondposities waarbij onze acquisiteurs soms letterlijk aan de keukentafel zitten. De afspraken die daar gemaakt worden, moeten op een goede manier vastgelegd worden. Tegelijk tuigen we samenwerkingen op in vorm van een project-bv, -cv of -vof. We werken anterieure overeenkomsten uit met gemeentes, zijn de onderlegger voor de afspraken met alle ketenpartners en stellen de (koop)contracten op voor nieuwbouw, bestaande bouw, renovaties en transformaties. Ondertussen schakel je met notarissen, fiscalisten en diverse andere experts die in de zijlijn meekijken. En zeker niet in de laatste plaats adviseren we collega’s, bemiddelen we in conflicten en we hebben een nadrukkelijke rol in participatietrajecten, bezwaar- en beroepsprocedures.”

Wat vinden jullie leuk aan je vak?

Dirk maakte de rechtszaal jarenlang mee. Tot de muren gingen knellen. ”De advocatuur is de laatste strohalm. Het is een wereld van erop of eronder. Soms met slordigheden, zoals een vormfout, waardoor je hele zaak onderuit gaat. In vastgoedzaken is onze rol inhoudelijker. Je kunt dingen voorkomen en sturen. Of je bent de bemiddelaar.” Judith koestert de grip op het proces. “Je bent van begin tot eind betrokken. Bouwprojecten zijn tastbaar. Ik kom uit de rechtsbijstand. Particuliere geschillen vaak. Geen rijdende rechter hoor, maar ik weet wel hoe gevoelig een erfscheiding of een dakkapel ligt. Nuttige kennis die ik nu inzet voor woningcorporaties en kopers. Ik leerde er één ding: ga er bij een dispuut vanuit dat je principes niet verzekerd zijn.” Fabienne kan een glimlach niet onderdrukken. Zij heeft net als Dirk veel geprocedeerd en werkte daarna aan nieuwe wetgeving. “Wat dit werk leuk maakt is dat het heel concreet is en kunt bijdragen aan issues als de woningnood. Stuwend achter de schermen. Met de uitdagende interactie tussen twee rechtsgebieden: bestuursrecht (gemeente) en civielrecht (bedrijven en particulieren).”

Wat merken de collega’s van jullie?

Een blik van verstandhouding gaat over tafel. “Onze weken zijn heel gevarieerd. De ene dag zit je aan tafel met een agrariër, de volgende met een ontwikkelaar, ambtenaar, architect of uitvoerder. Je trekt zaken vlot of houdt de gang erin. ‘Kan dit regeltje zo?’ ‘Krijgen we hier last mee?’ Ook geven we als stafafdeling adviezen aan het management, bijvoorbeeld bij een interne fusie of over het zzp-beleid.” Voor Judith vliegt de tijd: “Ik heb zo’n to-do-lijstje hè, maar soms kan ik het zo doorplaatsen naar de week erop. Je pakt hier direct op wat er nodig is.” Dirk zit z’n collega’s vaak letterlijk op de huid. “Dan gaat het over ‘optoppen’, waarop ik achteloos zeg: ‘Kan de constructie dat aan dan?’ In het begin kreeg ik glazige blikken, nu weten ze dat ik redeneer vanuit risico-inventarisatie. Als het gebouw instort, hebben wij het gedaan. Claims voorkomen, dat wil je. Zo keek ik onlangs naar de plannen voor een woonzorgcomplex. Ik zei: ‘Dit is voor ouderen toch? Heeft die lift wel ruimte voor een brancard?’ Nee, dus. Een tijdje terug stond hij voor een claim van twee miljoen voor een ondeugdelijk geachte gevel. Herstel bleek voor de VvE een gepasseerd station. Na een rondje praten besloot hij een eigen contra-expertise uit te laten voeren. Zat het toch anders, waarop beide partijen schikten.

Wanneer hanteren jullie de menselijke maat?

Fabienne: “Als je niet dezelfde taal spreekt dan kun 100 pagina’s aan overeenkomst schrijven, maar dan je zult je nooit volledig zijn. Je moet rekening houden met wie je tegenover je hebt en dus de taal soms moet aanpassen.” Judith herinnert zich de vroege oplevering van een woning voor een hoogzwangere vrouw. Dat moest geen precedent scheppen, maar we zijn ook niet van steen. Gaat het om een retailer die open wil, dan snap ik die hoge boeteclausule, maar soms helpt het ook als je je belangen open en bloot op tafel legt. Dat je elkaars bedoelingen goed begrijpt. Ik zeg vaak ‘denk niet dat wij baat hebben bij een latere oplevering.’ Eerlijk zijn over hoe je erin staat, helpt. Vaak heb je hetzelfde belang. Zodra de beweging er is, komt er ook een oplossing.”

Welke trends zien jullie?

Dat we in ons kikkerland - en vooral in de Randstad - dicht opeengepakt zitten, stelt steeds hogere eisen aan onze toleranties. Arjen:“Had je vroeger weleens een bezwaar, het lijkt nu haast een verdienmodel.” Judith valt hem bij: “Als het gaat over nieuwbouwplannen lijken we ‘gejuridiseerd’. De toegang tot het recht is laagdrempeliger. Mensen betalen nauwelijks griffiekosten en er volgt geen veroordeling in de kosten bij verlies. Daarmee voed je de klaagcultuur en slibt alles dicht, terwijl we nu juist die meters met elkaar willen maken om de woningnood op te lossen, toch?”

Ook de stikstofcrisis en emissies tarten het bouwproces. De netcongestie zet grote projecten in dichtbevolkte gebieden op slot. Juridisch gezien zorgt dat voor ons weer voor bergen opleveringsbepalingen, zoals die - toen de oorlog in Oekraïne uitbrak - ook golden voor staal- en materiaalprijzen.

"Had je vroeger weleens een bezwaar, het lijkt nu haast een verdienmodel."

Waarin schuilt de juridische kracht van KlokGroep?

Arjen: “We werken aan kennisdeling en worden na de overnames van Heilijgers en Adriaan van Erk steeds meer één afdeling, met dezelfde manier van werken. Eén ding hebben we sowieso gemeenschappelijk: je gezicht laten zien, en de tijd nemen als mensen vragen hebben. Bij een binnenstedelijk project hadden we een ‘late bezwaarmaker’ op een plan. Met 260 auto’s voor zijn deur ging hij niet akkoord. De neiging is dan in de vechtstand te gaan. Maar wat bleek? De man wist niet dat er voorzien was in parkeren op eigen erf. Het ‘enige’ dat wij hoefden te doen was doorvragen en luisteren. Dat is niet simpel. Dat is zien wat anderen niet zien.”